-
امارت اسلامی افغانستان
وزارت تحصیلات عالی
پوهنتون امام محمد شیبانی
معاونیت علمی
آمریت ارتقای کیفیت و اعتباردهی
پلان استراتیژیک
سال 1408 -1404 هـ.ش
فهرست مطالب
پیام رئیس پوهنتون پوهنتون………………………………………………………………………………………………………………………………………………..1
مفاهیم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………2
چارچوب پلان استراتیژیک……………………………………………………………………………………………………………………………………………..6
کلیات؛ مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….7
دیدگاه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12
مأموریت……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………12
ارزش ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….12
اهداف استراتیژیک……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..12
برنامه های آینده پوهنتون امام محمد شیبانی در پرتو ده اهداف ده گانه وزارت تحصیلات عالی ……………………………13
1. انکشاف تحقیقات، تولید علم و نوآوری……………………………………………………………………………………………………………………….13
افزایش تحقیقات علمی………………………………………………………………………………………………………………………………………………….13
2. اداره و رهبری، ایجاد سیستم و محو کامل فساد………………………………………………………………………………………………………………13
مدیریت و رهبری………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….13
مبارزه علیه فساد و از بین بردن بروکراسی…………………………………………………………………………………………………………………………..14
استقلالیت مالی و کسب عواید…………………………………………………………………………………………………………………………………………14
گسترش تعداد اعضای کادر علمی و کارمندان……………………………………………………………………………………………………………………15
3. بازنگری، انکشاف و تدوین نصاب ها……………………………………………………………………………………………………………………………15
بازنگری نصاب ها، انکشاف کریکولم ها و سیستم کردیت……………………………………………………………………………………………………15
4. نظارت و ارزیابی و بهبود کیفیت نهادهای تحصیلات عالی………………………………………………………………………………………………..16
نظارت و ارزیابی امور علمی و اداری…………………………………………………………………………………………………………………………………16
ارتقای کیفیت و دست یابی به اعتباردهی……………………………………………………………………………………………………………………………16
5. انکشاف و بهبود آموزش الکترونیکی…………………………………………………………………………………………………………………………….17
نقش تکنالوژی معلوماتی در بهبود پوهنتون…………………………………………………………………………………………………………………………..17
6. توسعه، بهبود و تجهیز زیرساخت ها………………………………………………………………………………………………………………………………17
توسعه و تجهیز زیربناها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………17
7. ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و کارمندان………………………………………………………………………………………………………………..18
انکشاف برنامه های ارتقای ظرفیت……………………………………………………………………………………………………………………………………18
8. بازنگری و تدوین اسناد تقنینی و تخنیکی……………………………………………………………………………………………………………………….19
9. توسعه و بهبود روابط با نهادهای اکادمیک و غیر اکادمیک………………………………………………………………………………………………19
افزایش فعالیت های اجتماعی و نقش پوهنتون در انکشاف جامعه ……………………………………………………………………………………………19
توسعه توامیت های علمی و انکشاف روابط خارجی و فعالیت های بین المللی…………………………………………………………………………..19
10. دسترسی عادلانه به تحصیلات عالی و عرضه خدمات به محصلان جهت رشد و انکشاف استعدادها………………………………………..20
دسترسی به تحصیلات عالی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….20
آشنایی محصلان جدیدالشمول با محیط پوهنتون…………………………………………………………………………………………………………………..20
ایجاد رشته های جدید تحصیلی………………………………………………………………………………………………………………………………………..21
تحلیل عوامل محیطی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………22
تحلیل عوامل محیط داخلی………………………………………………………………………………………………………………………………………………22
ماتریکس ارزیابی عوامل داخلی………………………………………………………………………………………………………………………………………..23
تحلیل عوامل محیط خارجی……………………………………………………………………………………………………………………………………………..25
ماتریکس ارزیابی عوامل خارجی……………………………………………………………………………………………………………………………………..26
مقایسه عوامل محیطی (داخلی و خارجی) …………………………………………………………………………………………………………………………..27
روش IE………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………28
تحلیل SWOT……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………29
تعیین حالت استراتیژیک …………………………………………………………………………………………………………………………………………………32
انتخاب استراتیژی ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….33
اولویت استراتیژی ها QSPM…………………………………………………………………………………………………………………………………………34
تعیین اولویت استراتیژیک ……………………………………………………………………………………………………………………………………………….47
اهداف کوتاه مدت…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………49
برنامه عمل سال های 1408-1404 هـ.ش……………………………………………………………………………………………………………………….50
برنامه عمل سال 1404 هـ ش…………………………………………………………………………………………………………………………………………..50
برنامه عمل سال 1405 هـ ش…………………………………………………………………………………………………………………………………………..58
برنامه عمل سال 1406 هـ ش…………………………………………………………………………………………………………………………………………..67
برنامه عمل سال 1407 هـ ش…………………………………………………………………………………………………………………………………………..76
برنامه عمل سال 1408 هـ ش…………………………………………………………………………………………………………………………………………..85
بودجه و پلان مالی سال های 1408-1404 هـ.ش……………………………………………………………………………………………………………..93
اجرای استراتیژی ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………94
ارزیابی استراتیژی ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….96
پیام رئیس پوهنتون
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سید المرسلین و علی آله و اصحابه اجمعین
تاریخ جامعه معاصر گواه از موفقیت ها و توانمندی های پوهنتون ها و نهاد های دیگر تحصیلی که همه و همه مرهون پلانگذاری دقیق و تطبیق بموقع پلان های استراتیژیک وعملیاتی جهت دست یابی به اهداف مطروحه توسط تیم های متخصص، باتجربه و متعهد تحت نظر رهبریت موثر و با درایت می باشد. پلان استراتیژیک زمانی دارای ارزش و اهمیت ویژه است که اهداف عمومی سازمان با موشگافی دقیق و همه جانبه طرح و بعداً به مقاصد کوچکتر تبدیل و سپس فعالیت های مرتبط به آن با در نظرداشت محدودیت های زمانی تعیین و امکانات عملی شدن آن ها سنجیده شده و از تطبیق و نتایج متوقعه آن نظارت و تعقیب به عمل آید. پلان استراتیژیک پوهنتون امام محمد شیبانی نیز جهت دستیابی به اهداف و برنامه ها و تحقق آرمان های متقاضیان در جامعه ترتیب گردیده است.
این سند معتبر وسیله است که ما را در جهت شگوفایی علمی و رسیدن به اهداف متعالی کمک نموده تا در برابر خواست های جامعه و نیاز های قانونی محصلین در جهت خدمت به ایشان مسئول و پاسخگو باشیم شرایط و زمینه رقابت های علمی را ایجاد نموده تا نقاط قوت را در بخش های مختلف جستجو نموده و آنها را تقویت بخشیده و از جانب دیگر کاستی ها و ضعف ها را جستجو و به نقطه قوت تبدیل نمایم.
این پلان استراتیژیک بر اساس زحمات شبانه روزی اعضای کمیته تدوین پلان استراتیژیک پوهنتون امام محمد شیبانی به همکاری استادان و کارمندان تدوین گردیده است، که جا دارد تا در این قسمت از اعضای محترم کمیته پلان استراتیژیک و همکاران عزیز اظهار سپاس نمایم.
با احترام
محمد امین”اکبری”
رئیس پوهنتون امام محمد شیبانی
مفاهیم
برنامه: برنامه به مجموعه اقدام هایی گفته می شود که به شکل آگاهانه تهیه شده و برای رسیدن به هدف یا اهداف خاص اتخاذ می گردد. به عبارت دیگر، برنامه، نقشه راه برای به دست آوردن هدف یا اهدافی است که تخصیص منابع ضروری، تقسیم اوقات، وظایف و عملکردهای دیگری را مشخص می کند. در تدوین برنامه باید به سئوالات زیر جواب داد: چه چیزی، با چه هدفی، توسط چه کسی، در کجا، در چه مدت زمانی، با کدام منابع، با چه تأثیری و چگونه انجام می شود.
استراتیژی: استراتیژی طرحی است که براساس یک طرز تفکر و اندیشه برای رسیدن به اهداف نهاد تحصیلات عالی تدوین می شود. به عبارت بهتر، استراتیژی طرح جامعی است که هدف ها، پالیسی ها، برنامه ها و زنجیره های عملیاتی یک نهاد تحصیلی را در قالب یک کُل به هم پیوسته با یکدیگر ترکیب می کند.
برنامه استراتیژیک: برنامه استراتیژیک عبارت از خلاصه مراحل طرح شده با اهداف کُلی نهاد تحصیلی نسبت به اهداف بخش ها یا دیپارتمنت ها است که به صورت جامع تدوین می شود.
برنامه ریزی استراتیژیک: برنامه ریزی استراتیژیک علم و هنر مجموعه ای از تصمیم ها و اقدام های مدیریتی است که با توجه به عوامل محیطی برای رسیدن به اهداف تدوین، اجرا و ارزیابی می شود.
تدوین: یکی از مراحل برنامه ریزی استراتیژیک، تدوین است که شامل تعیین دیدگاه، مأموریت ،ارزش ها، اهداف، تحلیل عوامل محیطی (داخلی و خارجی)، تعیین حالت استراتیژیک، انتخاب استراتیژی های ممکن، تعیین اولویت استراتیژی ها می شود.
اجرا: مرحله دوم برنامه ریزی استراتیژیک، اجرای استراتیژی می باشدکه شامل تعیین اولویت استراتیژیک، تعیین اهداف کوتاه مدت، برنامه عمل سالانه، تدوین بودجه، تجدید یا طراحی ساختار نهاد تحصیلی ،تدوین پالیسی های اجرایی، انتخاب سبک رهبری نهاد تحصیلی و تخصیص منابع می شود.
ارزیابی: مرحله سوم، ارزیابی استراتیژی است که نیاز به ایجاد یک میکانیزم برای تطبیق عملکرد نهاد تحصیلی با معیارها و پالیسی های وزارت تحصیلات عالی می باشد.
دیدگاه: دیدگاه یا آرمان نمایی از مسیر آتی و خط سیر کارو بار نهاد تحصیلات عالی را نشان می دهد .به عبارت دیگر، آرمان یا چشم انداز، تصویر ذهنی یا تجسمی است از آنچه که فرد یا نهاد تحصیلی می خواهد. در یک تعریف دیگر، چیزهایی که فرد یا نهاد تحصیلی می خواهد به شکل عینی و ملموس به دست آورد، به نحوی که در ذهن شنونده نیز تصویر واضح و روشن ایجاد کند.
مأموریت: مأموریت، مقصود و دلیل وجود نهاد تحصیلی را بیان می کند. مأموریت نشان دهندۀ علت و فلسفه وجودی آن نهاد تحصیلی است که همان هدف نهایی نهاد تحصیلی را نشان می دهد. پس بیانیۀ مأموریت، هویت یک نهاد تحصیلی را در قالب واژه ها بیان می کند. در یک تعریف دیگر ، مأموریت سندی است که یک نهاد تحصیلی را از سایر نهادهای تحصیلی مشابه متمایز می نماید. مأموریت، از رأس هرم نهاد تحصیلی نشأت گرفته و به تمام سطوح نهاد تحصیلی نفوذ می کند. بیانیۀ مأموریت، باید روشن، شفاف و به تمام سطوح نهاد تحصیلی قابل فهم بوده و مورد قبول قرار گیرد.
هدف: منظور از تعیین اهداف، تبدیل بیانیۀ مأموریت و دیدگاه استراتیژیک نهاد تحصیلی، به مقاصد کاربردی و نتایج نهاد تحصیلی است. به طور کُلی، هدف عبارت از نقطه ای است که کوشش ها معطوف به رسیدن به آنها می شود. اهداف باید دست یافتنی و دارای بعد زمانی باشند و مراحل و شیوۀ تحقق آنها نیز مشخص باشد، اهداف نباید زیاد باشد و باعث پخش شدن تمرکز نهاد تحصیلی گردد.
ارزش ها: ارزش ها، اصول اعتقادی پویا و اساسی نهاد تحصیلی است. ارزش ها، بایدها و نبایدهای نهاد تحصیلی اندکه آرمان ها و مأموریت برمبنای آنها تدوین می شوند. به طور کُلی، ارزش های نهاد تحصیلی، اصولی هستند که رهنمودهایی برای مسیر حرکت و رشد، تصمیم گیری و رفتارها در نهاد های تحصیلی ارائه می کنند.
ماتریکس تحلیل عوامل داخلی IFEM) Internal Factors Evaluation Matrix): عوامل داخلی ، مؤلفه هایی هستند که مربوط به درون نهاد تحصیلی بوده و برخلاف عوامل خارجی زیر کنترول مدیریت سازمان می باشند و به دو دسته: قوت ها و ضعف ها تقسیم می شوند که از طریق ماتریکس تحلیل عوامل داخلی تجزیه و تحلیل می شوند .
ماتریکس تحلیل عوامل خارجی EFEM) External Factors Evaluation Matrix): تجزیه و تحلیل محیط کلان نهاد تحصیلات عالی، فرایند بررسی، مشاهده و تفسیر فرصت ها و تهدیدهای ایجادشده برای نهاد تحصیلی از سوی عوامل کلان محیطی است. براین اساس، نهاد تحصیلی با توجه به تجزیه و تحلیل محیط کلان، تغییرات و تحولات در حیطه های مختلف اقتصادی، سیاسی، قانونی، اجتماعی، فرهنگی، فن آوری و بین الملل را زیرنظر گرفته و مورد کنکاش قرار می دهدکه با توجه به ماتریکس تحلیل عوامل خارجی مطالعه و تجزیه و تحلیل می شود.
عوامل داخلی و خارجی IEM) Internal & External Matrix): یکی از ابزارهای مناسب برای تطبیق یا مقایسه مطالعه عوامل داخلی و خارجی است که زمینه ساز تعیین حالت استراتیژیک نهاد تحصیلی شده و راه را برای انتخاب مناسب ترین استراتیژی ها مساعد می سازد.
سوات (SWOT) : مخفف سوات یعنی قوت ها ( Strenghths) ، ضعف ها ( Weaknesses)، فرصت ها ( Opportunites) و تهدیدها (Threats) است. این روش، یکی از ابزارهای تدوین استراتیژی است. با استفاده از این تحلیل، این امکان حاصل می شود که نخست، به تجزیه وتحلیل محیط های داخلی و خارجی پرداخته و دوم تصمیم های استراتیژیکی اتخاذ نمود که قوت های سازمان را با فرصت های محیطی متوازن سازد.
نقطۀ قوت: عبارت است از شایسته گی ممتازی که به وسیله آن، نهاد تحصیلی می تواند در زمینه هایی مانند نوع منابع مالی، تصویر مثبت ذهنی میان خریداران، روابط مثبت با تأمین کنندگان و مواردی از این دست نسبت به رقبا برتر باشد.
نقطه ضعف: نوع محدودیت یا کمبود در منابع، مهارت ها و امکانات و توانایی هایی است که به طور محسوس مانع عملکرد اثربخش نهاد تحصیلی می شود.
فرصت: عبارت است از هر عامل خارجی که به نهاد تحصیلی در نایل شدن به مأموریتش کمک کند. به عبارت دیگر، فرصت ظرفیت نهفته ای است که بهره گیری از آن، نهاد تحصیلی را در جهت مثبت رشد خواهد داده و استفاده از آن مزایای قابل ملاحظه ای برای نهاد تحصیلی خواهد داشت.
تهدید: میزان مؤفقیت نامطلوبی در محیط خارجی نهاد تحصیلی است مانند قدرت چانه زنی خریداران یا تامین کنندگان کلیدی، تغییرات عمده و ناگهانی تکنولوژی و مواردی از این است که می توانند تهدید عمده ای در راه مؤفقیت نهاد تحصیلی گردد.
استراتیژی های تهاجمی (SO) : در قالب این استراتیژی ها، نهاد تحصیلی با استفاده از نقاط قوت داخلی می کوشد از فرصت های خارجی بهره برداری کند.
استراتیژی های محافظه کارانه (WO) : هدف از این استراتیژی ها، بهره برداری از فرصت های موجود در محیط خارج برای قوت بخشیدن نقاط ضعف داخلی است.
استراتیژی های رقابتی (ST): نهادهای تحصیلی در اجرای این استراتیژی ها، می کوشند با استفاده از نقاط قوت خود، اثرات ناشی از تهدیدهای موجود در محیط خارج را کاهش دهند یا آنها را از بین ببرند.
استراتیژی های تدافعی (WT) : نهادهای تحصیلی که این استراتیژی ها را به اجرا درمی آورند، حالت تدافعی به خود می گیرند و هدف، کم کردن نقاط ضعف داخلی و پرهیز از تهدیدهای ناشی از محیط خارجی است.
ماتریکس برنامه ریزی استراتیژیک کمیQSPM) Quantitative Strategic Planning Matrix): با استفاده از این روش، گزینه های گوناگون استراتیژی ها شناسایی شده و در مرحله تطبیق، مورد ارزیابی قرار می گیرد. این ماتریکس برای هر استراتیژی، تعیین اولویت می کند. مدیران و برنامه ریزان نهادهای تحصیلی، باتوجه به جذابیت نسبی استراتیژی ها و تعیین اولویت بندی آنها، در مورد انتخاب بهترین استراتیژی، تصمیم گیری می نمایند. این روش، در مرحله تصمیم گیری به عنوان یک چارچوب تحلیلی مورد استفاده قرار می گیرد. با استفاده از این روش، می توان استراتیژی های گوناگونی را که از جمله استراتیژی های مناسب اند، مشخص کرد و مناسب ترین آن ها را انتخاب نمود.
چارچوب پلان استراتیژیک
چارجوب برنامه علمی پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی با استفاده از مدل پیشنهادی شماره یک مطابق به رهنمود تدوین پلان های استراتژیک پوهنتون ها طور ذیل می باشد:
اهداف ده گانه وزارت تحصیلات عالی
کلیات
مقدمه
داشتن پلان و برنامه یکی از اصول اساسی مدیریت هر نهاد می باشد تا در برتو آن کار ها و فعالیت های خویش را به طور منظم طرح و اجرا نماید. برنامه ریزی استراتیژیک می تواند در ارائه اولویت بندی و در نتیجه تصمیم گیری برای هر حرکتی و قابلیت اجرایی بودن و یا نبودن آن پاسخ مشخصی را اعلام نموده و امتیازبندی کند و یا تغییرات سازمان را به ازای اجرای هر تصمیمی بیان داشته و یا عملیات لازم برای تغییرات در سایر موارد و بهبود برایند را بیان نماید.
یکی از جنبه های خاص پلان استراتیژیک ارزیابی محیط های داخلی و خارجی است که با توجه به رسالت و اهداف نهاد، دیدگاه روشنی از وضع موجود نهاد ارائه می دهد. مدیران برای نشان دادن عکس العمل موثر در قبال تغییرات و تحولات محیط خود باید هر روز بیش از پیش محیط های داخلی و خارجی خود را مورد ارزیابی قرار دهند.
ما در عصر و زمانی زندگی میکنیم که کشورها در بخش های مختلف علوم معاصر به طورچشم گیری پیشرفت کرده اند. بنابراین جهت هماهنگ شدن با این پیشرفت و بهترشدن شرایط تحصیلی در کشور به یک قطب نمای که همانا برنامه استراتیژیک می باشد، نیاز است. پلان استراتیژیک به مثابه رهنما برای تمامی جوانب ذیدل می باشد که رسیدن به اهداف و مقاصد را مانند نقشه راه، نشان می دهد.
معرفی و تاریخچه پوهنتون
مؤسسۀ تحصیلات عالی خصوصی امام محمد شیبانی به هدف تربیۀ کادر های مسلکی ومتخصص، تربیه و آموزش نسل جوان این سرزمین باکیفیت بلند ومعیاری متهد با ارزش های ملی، دینی، فرهنگی در سال 1394 هـ.ش توسط شخصیت مجاهد، علم دوست و علم پرور محترم الحاج عبداللطیف “ابراهیمی “جمع از استادان گران مایه که تجربه تدریس در پوهنتون های معتبر دولتی و خصوصی را داشتند، توسط وزارت تحصیلات عالی به شماره ( 1037 ) ثبت و راجستر گردیده و به عنوان پوهنتون خصوصی در ولایت کندز تأسیس شد.
این پوهنتون تلاش می کند تا تحصیلات باکیفیت ومعیاری را که در بر گیرنده ای تحقیق و پژوهش در بخش های مختلف از شاخه های علوم اعم از سیاسی، اجتماعی، دینی را به بهترین وجه در خدمت نسل جوان این سرزمین قرار دهد تا باشد ازین طریق جوانان این سرزمین تحصیل یافته شده و مهارت های مختلف را بیاموزند ومصدر خدمت به این مرزبوم شده و باتقویه حس وطن دوستی در آبادانی وعمران این وطن ادای دین نمایند.
پوهنحی ها و دیپارتمنت ها
مؤسسۀ تحصیلات عالی امام محمد شیبانی یکی از مؤسسات عالی خصوصی نیک نام کشور در ولایت کندز بوده که با داشتن پوهنحی شرعیات ( دیپارتمنت فقه و قانون و تعلیمات اسلامی ) و پوهنحی تعلیم و تربیه (دیپارتمنت های ریاضی، فزیک، بیولوژی وکیمیا ) پیشتاز در آموزش، تولید و ترویج علم، گسترش مرز ها و افق های دانش در کشور و در تعامل پویا و سازنده با سایر مراکز علمی تحصیلی کشور و مراکز علمی تحصیلی منطقه ای و بین المللی متعهد به عرضه خدمات آموزشی و تولید علم به همه اقشار جامعه بالخصوص قشر جوان میباشد.
شماره
نام پوهنحی
تعداد دیپارتمنت
نام دیپارتمنت ها
1
شرعیات
2
فقه و قانون
تعلیمات اسلامی
2
تعلیم و تربیه
4
بیولوژی
ریاضی
فزیک
کیمیا
زیربنا، تجهیزات و امکانات
پوهنتون امام محمد شیبانی دارای زیرساخت ها و تجهیزات قرار ذیل می باشد:
تعمیر دایمی مجهز در بهترین ساحه شهر
کتابخانه باظرفیت بالا و دارای کتاب های علمی و تحقیاتی
صنوف تدریسی مجهز به وسایل آموزشی الکترونیکی
شعبات اداری مجهز به وسایل تکنالوژی معلوماتی
اینترنت کلپ و سیستم اینترنت با سرعت بالا
صالون کنفرانس ها و تالار عمومی
فضای آموزشی معیاری و فضای سبز
سیستم ترانسپورت عصری و مجهز
بودجه و عواید:
بودجه مصارفاتی سال 1403 هـ.ش پوهنتون امام محمد شیبانی 900000 افغانی بوده است و در این سال مقدار 1541360 افغانی عواید از فیس محصلان بدست آمده است.
وضعیت مطالعات و تحقیقات
درجهان امروز پیشرفت و توسعه کشورها بر مبنای علم و دانش استوار است. تحقیق و تولید علم از مهم ترین عناصر رشد و توسعه اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی و سیاسی کشور به حساب می آیند. فراهم ساختن زمینه علمی و تحصیلی مناسب برای انجام تحقیقات علمی انعکاس و شریک ساختن نتایج آن به منظور استفاده عملی در جامعه و غنامندی مجله علمی در جهت بلند بردن ارزش و اعتبار علمی آن در بین اهل دانش و جامعه می باشد.
از اینکه رسیدن به اعتبار اکادمیک یکی از اهداف اساسی و بنیادی پوهنتون امام محمد شیبانی را تشکیل میدهد. به منظور فعالیت تقویت بخش تحقیقات علمی، کتابخانه عمومی مجهز به کتاب های علمی و تحقیقاتی، کمیته تحقیقات علمی درسطح پوهنتون و کمیته های فرعی درسطح پوهنحی ها مطابق برنامه های قرار ذیل ایجاد گردیده است.
فراهم آوری تسهیلات ممکن جهت تحقیق برای اعضای کادرعلمی؛
مساعدت علمی و مشورتی با سایر مؤسسات اعم از دولتی و خصوصی مطابق به لوایح و طرزالعمل؛
تهیه اسناد وگزارش های تحقیقاتی از منابع داخلی و خارجی به غرض استفاده محققان؛
نشر نتایج تحقیق طبق پالیسی نشراتی ازطریق مجله اختصاصی پوهنتون و سایر مراکز نشراتی؛
برقراری روابط وهمکاری متقابل با مؤسسات علمی و تحقیقاتی داخلی و خارجی؛
علل و میزان موفقیت و عوامل ناکامی پلان استراتیژیک قبلی (1403-1399 هـ.ش)
علل موفقیت استراتیژی های قبلی:
حمایت وزارت تحصیلات عالی، پوهنتون دولتی کندز و دیگر ادارات از برنامه های علمی پوهنتون.
داشتن اعضای کادر علمی باتجربه به سطح پوهنحی ها.
داشتن لوایح، مقرره ها وطرزالعمل های معیاری در هماهنگی با اسناد های وزارت تحصیلات عالی.
موجودیت نصاب درسی معیاری و منظور شده وزارت محترم تحصیلات عالی.
موجودیت تعمیر عصری و اساسی ملکیت شخصی پوهنتون با داشتن صنوف معیاری تدریسی.
داشتن موقعیت مناسب در امن ترین قسمت شهر کندز.
داشتن کتابخانه، لابراتوار مجهز و محیط آرام و اکادمیک.
داشتن روابط علمی با پوهنتون های داخلی و خارجی.
موجودیت برنامه های ارتقای ظرفیت مامورین و کادر علمی در داخل و خارج.
علاقه مندی بیشتر جوانان جهت ادامه تحصیل.
علل ناکامی استراتیژی های قبلی:
کمبود تعداد پوهنحی ها و دیپارتمنت ها.
کمرنگ بودن سطح تحقیقات علمی به نسبت فرار کادر ها.
بلند بودن سطح مالیات بر عایدات پوهنتون ها و مؤسسات تحصیلات عالی خصوصی.
نداشتن منابع عایداتی بدون از فیس محصلین.
کمبود استادان مسلکی در بعضی از دیپارتمنت ها.
کم رنگ بودن تالیف آثار علمی توسط استادان.
پایین بودن سطح اقتصاد مردم.
موجودیت فضای رقابتی ناسالم.
مغشوش بودن اذهان عامه در مورد نهاد های تحصیلی دولتی وخصوصی و نبود اطمینان جهت بدست آوردن شغل بعد از تکمیل دوره تحصیل.
دیدگاه
پوهنتون امام محمد شیبانی مصمم است از طریق برنامه های منظم علمی، فرهنگی، تحقیقی و عرضه خدمات با کیفیت تحصیلی مطابق معیارات ملی و بین اللمللی و تربیت کادرهای ورزیده درعلوم اساسی وکاربردی، منحیث یک نهاد علمی پیشگام و با اعتبار درسطح کشور شناخته شود.
ماموریت
پوهنتون امام محمد شیبانی منحیث یک نهاد اکادمیک، با انجام تحقیقات علمی، فراهم سازی سهولت های معیاری و ارایه خدات تحصیلی با کیفیت برای تربیت کادرهای ورزیده، اشخاص واجد شرایط و نسل جوان با استفاده از تکنالوژی عصری در جهت تولید دانش مطابق نیازهای جامعه نقش فعال را ایفا می نماید
ارزش ها
تعهد، صداقت و شفافیت
اداره سالم، موثر و کارا
تحصیلات عالی موثر و با کیفیت
توجه به ارزش های فرهنگی، دینی، مذهبی و انسانی
احترام به آزادی بیان
مشارکت، ابتکار و نوآوری
احساس مسؤلیت پذیری در تمام امور
اهداف استراتیژیک
بهبود و ارتقای کیفیت و کسب تصدیق نامه اعتباردهی در سطح ملی
توسعه تفاهم نامه ها و توامیت ها با نهادها و ادارات داخلی و خارجی
انکشاف تحقیقات و آثار علمی
انکشاف و تجهیز زیربناها
ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و کارمندان
توسعه برنامه های تحصیلی و افزایش عرضه خدمات به محصلان
توسعه سیستم های اداری و مالی و افزایش عواید
برنامههای پوهنتون امام محمد شیبانی در پرتو اهداف ده گانه وزارت تحصیلات عالی
1. انکشاف تحقیقات، تولید علم و نوآوری
افزایش تحقیقات علمی
نقش کلیدی هر نهاد علمی (دولتی و یا خصوصی) منجمله پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی را، ارایه خدمات باکیفیت علمی- تحقیقی و تدریسی تشکیل میدهد. این پوهنتون منحیث نهاد علمی معتبر در راستای تربیه سالم فرزندان میهن عزیزما از بدو تأسیس تاحال فعالیت نموده ، تربیه افراد مسلکی و متخصص را در سرخط اهداف پلان استراتیژیک خویش قرار داده و تمام فعالیت هارا به منظور رسیدن به این هدف والای انسانی عیار نموده است. مچنان در جهت انکشاف تحقیقات به تحقق برنامه های ذیل اقدام می نماید:
فراهم آوری تسهیلات ممکن جهت تحقیق برای اعضای کادرعلمی
مساعدت علمی و مشورتی با سایر مؤسسات اعم از دولتی و خصوصی مطابق به لوایح و طرزالعمل
تهیه اسناد وگزارش های تحقیقاتی از منابع داخلی و خارجی به غرض استفاده محققان
نشر نتایج تحقیق طبق پالیسی نشراتی ازطریق مجله اختصاصی پوهنتون و سایر مراکز نشراتی
برقراری روابط وهمکاری متقابل با مؤسسات علمی و تحقیقاتی داخلی و خارجی
برگزاری برنامه های تشویقی برای تحقیق
حمایت از ابتکارات و نوآوریهای علمی
فراهمسازی زمینه دسترسی به مجلات علمی و بینالمللی
2. اداره و رهبری، ایجاد یک سیستم و محوکامل فساد
مدیریت و رهبری
رهبری پوهنتون امام محمد شیبانی بخاطر عرضۀ خدمات تحصیلی معیاری و بهتر ، ایجاد یک نظم کاری و با هماهنگی بین ادارات کوشیده است تا استادان و کارمندان مسلکی را جذب نماید. رهبری این پوهنتون در نظر دارد تا برنامه های ارتقای ظرفیت برای اعضای رهبری را افزایش دهد و همچنان شایسته ترین کادر ها را در بخش های علمی و اداری طبق طرزالعمل وزارت محترم تحصیلات عالی استخدام نماید تا بتواند خدمات ارزنده را برای جامعه و کشور ارایه نماید.
جهت مدیریت و رهبری موثر و اجاری درست کارها، مسئولان پوهنتون مکلفیت های ذیل را دارند :
درک نیازمندی های مربوط به سیستم های کاری و برنامه ریزی جهت رفع چالش ها
تشویق و ایجاد انگیزه به پرسونل جهت سخت کوشی , مسولیت پذیری و صداقت
برخورد یکسان و سلوک نیک با همکاران و مراجعین
زمینه سازی جهت ارتقای ظرفیت اعضای رهبری
بازنگری ساختار تشکیلاتی پوهنتون
مبارزه علیه فساد و ازبین بردن بروکراسی
از برنامه های مهم و اساسی پوهنتون همانا مبارزه علیه فساد اداری و تأمین شفافیت در تطبیق پالیسی ها، مقرری ها و قوانین جاری به شمارمیرود که یکی از وظایف اساسی را برای رهبری سالم در یک اداره تشکیل میدهد. هیچ فساد، بروکراسی و تعصبات دراین پوهنتون جواز ندارد تمام ضوابط اساسی بالای محصلین علی السویه تطبیق گردیده و استادان با در نظر داشت طرزالعمل وزارت محترم تحصیلات عالی عمل می نمایند. ایجاد سهولت در پروسۀ تطبیق قوانین و جلوگیری از بروکراسی در مؤسسات و اجرای وظایف در زمان و موعد معین آن جزء دیگری از برنامه های این اداره میباشد که باید مسئولان این پوهنتون آنرا در نظر گرفتهو از موجودیت بروکراسی در ادارات که باعث ضیاع وقت مراجعین میگردد جلوگیری صورت گیرد.
رهبری پوهنتون امام محمد شیبانی مصمم است تا تمام قوانین و مقررات که جهت سهولت فعالیت های اداری در نظرگرفته شده را مراعات نموده و در تطبیق آن سعی و تلاش بی دریغ خویش را به خرج دهد. در صورتیکه بروکراسی اداری باعث خلق مشکلات در راستای ارایه خدمات به موقع گردد، در سطح پوهنتون و پوهنحی ها صندوق شکایات، ایمیل آدرس و شماره های تماس ایجاد شده تا در جهت تسهیل خدمات شایسته به مراجعین و رجوع در وقت زمان معین آن اقدامات لازمه صورت گیرد.
استقلالیت مالی و کسب عواید
پوهنتون امام محمد شیبانی دارای استقلالیت مالی بوده به گونه ای که تمام عواید این پوهنتون از اخذ فیس محصلان بدست می آید و در بخش های معاشات و مصارفات به اساس تخصیص منظور شده از طرف هیئت رهبری پوهنتون صورت می گیرد و معاونیت مالی و اداری کاملا در تطبیق آن مستقل میباشد و به منظور شفافیت کامل امورات مالی خویش, به مستوفیت ولایت کندز گزارشده می باشد.
این پوهنتون جهت افزایش منابع مالی، کمک های دونرها و اشخاص تجار که از طریق مؤسس برای توسعه و انکشاف پوهنتون جذب میگردد را برنامه ریزی خواهد نمود.کمک های مالی دونر ها و کمک های اشخاص تجار جذب خواهند گردید. بخاطر جمع آوری عواید پوهنتون، از جانب مؤسس، حساب بانکی شخصی بنام پوهنتون ایجاد گردیده و در اختیار معاونیت مالی و اداری پوهنتون قرار داده است تا تمام عواید پوهنتون در آن جمع آوری گردد. لازم به ذکر است که این پوهنتون در جهت افزایش بنیه مالی، برنامه های عوایدزا در در سطح پوهنتون ایجاد می نماید.
گسترش تعداد اعضای کادر علمی و کارمندان
نقش منابع بشری در حوزه تولید علم و تحقیق اهمیت حیاتی و انکار ناپذیر بوده از گذشته ها تا امروز سهم قابل ملاحظه در دستیابی به موفقیت های علمی داشته است. از همین رو تامین وتوسعه نیروی بشری لایق و مستعید در نهاد های تحصیلات عالی خصوصی که فلسفه وجودی آن را ارایه خدمات آموزشی و تحقیقی از طریق اعضای کادر علمی میباشد بیش از بیش لازم وضروری است.
این پوهنتون به جذب اعضای کادر علمی دارای درجه تحصیلی ماستری و دوکتورا اقدام می نماید. همچنان جهت بهبود امور اداری، کارمندان متخصص و متعهد را استخدام خواهد نمود.
3. بازنگری، انکشاف و تدوین نصاب ها
بازنگری نصاب ها، انکشاف کریکولم و سیستم کریدت
تطبیق سیستم باز و اصیل کریدت و فراهم ساختن شرایط علمی برای تطبیق آن، انکشاف کریکولم و بازنگری کریکولم و مفردات درسی مطابق نیازمندی و تقاضای زمان با در نظر داشت معیار های سیستم کریدت وکلستر های وزارت محترم تحصیلات عالی و تغییرات وارده برای معیاری شدن سیستم و برابر شده به نیاز مندی جامعه از اولویت های این پوهنتون می باشد. از برنامه های اساسی پوهنتون امام محمد شیبانی عبارت از توسعه و انکشاف نصاب ها و کریکولم ها از طریق برنامه های ذیل می باشد
بازنگری نصاب ها و کریکلولم ها
اجرای نیازسنجی ها در سطح ولایت
انکشاف مواد درسی در مطابقت با پیشرفت های علمی و تخنیکی
4. نظارت، ارزیابی و بهبود کیفیت نهادهای تحصیلات عالی
نظارت و ارزیابی امور علمی و اداری
نظارت و ارزیابی یکی از اجرای اصلی مدیریت محسوب میگردد. طوریکه بدون توجه به این بخش، سایر بخش های مدیریت از قبیل برنامه ریزی، سازماندهی و رهبری ناقص بوده و تضمین برای اجرای صحیح آنها وجود نخواهد داشت. هدف از انجام نظارت و ارزیابی در مؤسسات مشخص کردن این امر است که مؤسسات به چه میزان به اهداف از قبل تعیین شده خود دست یافته است.
پوهنتون اما محمد شیبانی جهت رسیدن به اهداف و تطبیق وظایف محوله یک تیم اهل خبره اعم از استادان و کارمندان اداری پوهنتون را در بخش نظارت و ارزیابی تشکیل داده که در مطابق میعاد زمانی مشخص نظارت و ارزیابی به عمل می آورند.
ارتقای کیفیت ودستیابی به اعتبار دهی
کسب اعتبار اکادمیک یکی از اهداف اساسی و بنیادی پوهنتون امام محمد شیبانی را تشکیل میدهد. به این منظور کمیته ارتقای کیفیتدرسطح پوهنتون و کمیته های فرعی ارتقای کیفیت درسطح پوهنحی ها ایجاد گردیده است تا بتوانیم فعالیت تقویت بخش و مهم را در عرصه ارتقای کیفیت و اعتبار دهی به سطح پوهنتون و پوهنحی ها راه اندازی کرده و بتوانیم پوهنتون را برای ارزیابی بازنگران مسلکی وزارت محترم تحصیلات عالی آماده بسازیم تا باشد که بعد از بازنگری مراحل سه گانه، اعتبار اکادمیک را از وزارت محترم تحصیلات عالی بدست بیاوریم. جهت بهبود و ارتقای کیفیت موارد ذیل عملی می گردد:
تقویت فعالیت های کمیته ارتقای کیفیت و اعتبار دهی درسطح پوهنتون و پوهنحی ها
تطبیق معیارهای ارتقای کیفیت و اعتباردهی وزارت محترم تحصیلات عالی
تهیه گزارش ارزیابی خودی پوهنتون جهت نیل به مراحل اعتباردهی
تشویق پوهنحی ها جهت ساختن پلان انکشافی
تشویق استادان جهت ساختن پلان انفرادی تدریسی
ساختن پلان بهبود تدریس برای هر سمستر توسط دیپارتمنت ها
تکمیل فورم نظارت سالانه
تکمیل ارزیابی های اصلاحی
ارزیابی پروسه تدریس درسطح دیپارتمنت ها
سازماندهی ورکشاپ های آگاهی دهی جهت آگاهی از معیارهای ارتقای کیفیت و اعتباردهی
5. انکشاف و بهبود آموزش الکترونیکی
نقش تکنالوژی معلوماتی در بهبود پوهنتون
پوهنتون امام محمد شیبانی توسعه و انکشاف تکنالوژی معلوماتی را یک ضرورت حیاتی برای توسعه فعالیت های علمی و تدریسی دانسته و معتقد است که سیستم معاصر تدریس باید همگام با کاربرد تکنالوژی پیش برده شود ، لذا تجهیز صنوف درسی و استفاده از تکنالوژی را شامل پلان استراتیژیک پنج ساله خود نموده است.
آموزش از راه دور یا Online Learning امروز در جهان به یک فرهنگ بین المللی تبدیل شده و پوهنتون امام محمد شیبانی خواهان آن است تا در آینده با مساعد شدن شرایط لازم از آن استفاده عملی نماید.
این پوهنتون در جهت تقویت نقش تکنالوژی معلوماتی اقدام به اجرای برنامه های ذیل می نماید:
تجهیز پوهنتون به وسایل تکنالوژی معلوماتی پیشرفته
دسترسی تمام بخش ها به انترنت و افزایش سرعت انترنت
برگزاری ورکشاپ های مرتبط به تکنالوژی معلوماتی برای استادان و کارمندان
دیجیتال سازی تمام بخش های علمی و اداری پوهنتون
6. توسعه، بهبود و تجهیز زیرساختها
توسعه و تجهیز زیربناها
رهبری پوهنتون امام محمد شیبانی مصمم است که تا با انکشاف، گسترش و تجهیز زیربناها، زمینه های بهتر تحصیلی را به محصلان فراهم ساخته تا با احساس آرامش به ادامه تحصیل بپردازد.
موجودیت سه عنصر در یک نهاد تحصیلی یعنی محصل، استاد و زیر بنا ها ضروری پنداشته شده که لازم و ملزوم یکدیگر میباشند. تدریس موفقانه زمانی بهتر صورت میگیرد که اساسات زیر بنایی خوب برای محصل و استاد میسر باشد. با در نظر داشت اصول ذکر شده رهبری پوهنتون امام محمد شیبانی همواره برای ایجاد محیط آرام تحصیلی تلاش به خرچ داده و میتوان یادآور شد که موجودیت ساختمان دایمی پوهنتون امام محمد شیبانی از نظر فضا و زیر ساخت های آموزشی اداری خدماتی و غیره نظر به دیگر مؤسسات که در ولایت کندز فعالیت مینماید از سهولت خوبی برخوردار میباشد.
مساحت کلی زمین تحت مالکیت مرسسه تحصیلات عالی امام محمد شیبانی در حدود ( ) مترمربع واقع سرک پوهنتون کندز است. در این پهنه ساختمان جدید به شش طبقه برای پیشبرد سیستم آموزشی و تعمیر دیگر در برگیرنده سه طبقه که شامل لیلیه برای کارمندان ، طعام خانه ، آرشیف ، دیپو و غیره ضروریات ساخته شده در این میان ساحه سبز ، کتابخانه و کانتین مورد نیاز پوهنتون نیز موجود میباشد.
این پوهنتون جهت انکشاف و تجهیز زیربناها، اقدمات ذیل را عملی می نماید:
تجهیز زیربناهای تکنالوژی معلوماتی (IT)
ایجاد و تجهیز لابراتوارهای جدید
توسعه فضای فزیکی پوهنتون
تجهیز صنوف درسی به وسایل آموزش الکترونیکی
تجهیز دفاتر اداری به وسایل تکنالوژی معلوماتی و میز و فرنیچر باب
تجهیز کتابخانه و انترنت کلب
7. ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و کارمندان
انکشاف برنامه های ارتقای ظرفیت
تولید دانش یکی از وظایف مهم نهاد های علمی بوده، در صورتیکه اعضای علمی در تولید دانش توانمند باشند در آموزش نیز افراد توانمند خواهند بود. پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی درسال های اخیر تلاش جدی نموده تا استادان را در برنامه ارتقاء ظرفیت معرفی نماید و به خاطر رسیدن به این هدف توأمیت هایی را درسطح داخلی و خارجی به امضا رسانده است. بطور کل برنامه های موجود ارتقای ظرفیت برای اعضای کادر علمی و کارمندان پوهنتون امام محمد شیبانی را میتوان به دو دسته برنامه های بلند مدت و کوتاه مدت تقسیم نمود. این برنامه ها بیشتر به منظور اعزام اساتید و کارمندان به تحصیل در مقطع ماستری و دوکتورا بوده است.
برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت برای ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و کارمندان عبارت اند از:
اعزام به سفر های کوتاه مدت علمی برای آموزش کورس های تخصصی
برگزاری ورکشاپ ها و سمینار ها برای اعضای کادر علمی در مورد روش تدریس
اعزام استادان به برنامه کوتاه مدت ارتقای ظرفیت در زمینه روش تحقیق و مدیریت پروژه
دعوت از استادان داخلی و خارجی در مقطع ماستری و دوکتورا جهت تدویر ورکشاپ های ارتقای ظرفیت
برگزاری ورکشاپ های ارتقای ظرفیت برای کارمندان
معرفی و اعزام اعضای کادر علمی و کارمندان به برنامه های ماستری و دوکتورا در داخل کشور
معرفی و اعزام اعضای کادر علمی و کارمندان به برنامه های ماستری و دوکتورا در خارج کشور
8. بازنگری و تدوین اسناد تقنینی و تخنیکی
پوهنتون امام محمد شیبانی همه ساله اسناد های داخلی، طرزالعمل ها و رهنمودها را با بر اساس اسنادهای وزارت تحصیلات عالی مورد بازنگری قرار خواهد داد و درصورت نیاز اسناد های جدید را بر اساس اسناد نافده تدوین می نماید.
9. توسعه و بهبود روابط با نهادهای اکادمیک و غیر اکادمیک
افزایش فعالیت های اجتماعی و نقش پوهنتون در انکشاف جامعه
فعالیت های اجتماعی نهاد های تحصیلات عالی در کنار عرضه خدمات تحصیلی در جامعه تاثیر گزار است و نمی تواند از جامعه دور نگهداشته شود. پس هر نهاد تحصیلی مسئولیت هایی در برابر جامعه دارد که باید آنرا انجام دهد. در این راستا پوهنتون امام محمد شیبانی برنامه های اجتماعی ذیل را اجرا خواهد نمود:
ایجاد زمینه جهت افزایش دسترسی به تحصیلات عالی
اعطای بورسیه های تحصیلی به محصلان نیازمند
برگزاری برنامه های اگاهی عامه
توسعه توامیت های علمی و انکشاف روابط خارجی و فعالیت های بین المللی
پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی بخاطر توسعه توامیت های علمی و انکشاف روابط خارجی به برقراری توامیت های اکادمیک با پوهنتون های معتبر خارجی در رابطه به معرفی استادان غرض ارتقای ظرفیت، شریک ساختن مواد درسی، تبادل تجارب مسلکی، استفاده از میتود های تدریسی معاصر، بازدید های اکادمیک به منظور تبادل تجارب و شریک ساختن فن های آموزشی امکانات و سهولت ها را عملی خواهد نمود .
10. دسترسی عادلانه به تحصیلات عالی و عرضه خدمات به محصلان جهت رشد و انکشاف استعدادها
دسترسی به تحصیلات عالی
دسترسی به تحصیلات عالی حق هر شهروند اعم از مردان و زنان است که باید زمینه آموزش عادلانه برای دختران و پسران درنهاد های تحصیلی کشور طبق لوایح و مقررات تحصیلات عالی آماده گردد. پوهنتون امام محمد شیبانی مطابق به امکانات موجود و لزوم دید رهبری پوهنتون زمینه جذب فارغان مکاتب ، تربیه معلمان و دارالعلوم ها را مساعد ساخته است.
انکشاف سیستم تحصیلی در پوهنتون امام محمد شیبانی متکی به تلاش های به موقع است که در راستای انتقال تحصیلات عالی به یک روش مؤثر وبا کیفیت عالی باشد. بدون تردید هیچ ملتی نمیتواند به رشد اقتصادی وصلح پایدار بدون داشتن یک سیستم تحصیلات عالی با کیفیت دست یابد .
پوهنتون با اراده قاطع در امر دسترسی به تحصیلات عالی در محدوده امکانات خویش روی موارد زیر تمرکز میکند.
تجدید نظر و بروز ساختن نصاب های تحصیلی
تجدید و تقویت مواد درسی
تقویت و انکشاف فعالیت های تدریسی پوهنحی ها
سازماندهی کنفرانس های علمی توسط محصلان
تقویت نظام آموزشی محصل محور
جذب محصلان جدیدالشمول بر اساس ظرفیت و امکانات پوهنتون
انکشاف خدمات انترنتی برای محصلان
ایجاد وتقویت انجمن های علمی و فرهنگی محصلان
تجهیز صنوف باوسایل آموزشی مدرن
دستیابی محصلان به منابع جدید علمی درکتابخانه پوهنتون
ترویج و تطبیق برنامه های آموزشی مبتنی برنتیجه وآموزش شاگرد محور
آشنایی محصلان جدید الشمول با محیط پوهنتون
برنامه آشنایی محصلان جدید الشمول باساختار های اداری ، اکادمیک ، سیستم پوهنتون مخصوصا سیستم کریدت و محیط فزیکی پوهنتون به منظور توافق و تطابق شان بامحیط تحصیلی هرسال درهفته نخست سال تحصیلی بعداز سپری نمودن موفقانه امتحان کانکور و ورود به پوهنتون ازطرف معاونیت امور محصلان به منظور آشنایی محصلان در تالار کنفرانس های این پوهنتون در مدت دو روز راه اندازی نموده وبرای آنها سیستم کریدت، لوایح دسپلینی، کمیته های موجود، کمپیوتر لب، کتابخانه، لابراتوار، مسجد، مرکز صحی و سایر موارد مورد نیاز به معرفی گرفته میشود.
ایجاد و انکشاف برنامه های تحصیلی
پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی جهت افزایش دسترسی به تحصیلات عالی برنامه های تحصیلی قرار ذیل را ایجاد خواهد نمود:
شماره
نام پوهنحی
نام دیپارتمنت ها
1
اقتصاد
مدیریت تجارت
مالی و بانکی
2
کمپیوتر ساینس
سافت ویرانجنیرنگ
آی تی
3
طب معالجوی
داخله عمومی و اطفال
جراحی عمومی
تحلیل عوامل محیطی
تحلیل عوامل محیط داخلی
قوت ها
داشتن کارمندان مجرب و متعهد
داشتن استادان متخصص و مسلکی
داشتن پالیسی های موثر در سطح پوهنتون
داشتن تفاهم نامه ها با نهادها و ادارات
داشتن کانتین، کتابخانه و اینترنت کلپ مجهز
داشتن ملکیت دایمی و تعمیرهای معیاری
داشتن نصاب تحصیلی معیاری و معتبر
داشتن مرکز تحقیقاتی و لابراتوارهای مجهز
داشتن رشته های تحصیلی و کاربردی در سطح ولایت
داشتن برنامه های خدماتی با کیفیت به محصلان
داشتن وسایل تکنالوژی عصری و دیتابیس معیاری
داشتن برنامه های ارتقای ظرفیت و نوآوری در سطح پوهنتون
ضعف ها
نداشتن منابع عایداتی به غیر از فیس محصلان
سطح پایین تطابق تشکیلات موجود با نیازهای پوهنتون
نبود جمنازیوم و کمبود ساحات سبز برای پوهنتون
کمبود برنامه های تحقیقاتی
کمبود کتاب های علمی و تحقیقاتی
نداشتن کتابخانه الکترونیکی
نبود وسایط نقلیه جهت انتقال استاتید و کارمندان
سطح پایین نشرات علمی
کمبود اساتید دایمی به سویه ماستر و دوکتورا
ماتریکس ارزیابی عوامل داخلی (Internal Factors Evaluation)
درجدول ذیل ستون اول عوامل استراتیژیک در قالب قوت ها وضعف ها به ترتیب ذکر گردیده است.
در ستون دوم آن ضریب اهمیت نظر به حساس بودن هر عامل با مقایسه به عوامل دیگر بین (0-1) طوری گنجانیده شده که حاصل جمع عوامل اضافه تر از یک نباشد.
در ستون سوم نظر به عادی بودن ویا مهم بودن قوت ها وضعف ها رتبه 3 و 4 برای قوت ها و رتبه 1 و2 برای ضعف ها اختصاص داده شده است.
نوت:- در صورتیکه قوت ها، یک قوت عالی ومهم باشد، رتبه 4 و اگر یک قوت عادی و معمولی باشد رتبه 3 داده می شود؛ هم چنان اگر ضعف موجود یک ضعف معمولی باشد، رتبه 2 و اگر یک ضعف قوی وبحرانی باشد رتبه 1 داده شده است.
در ستون چهارم ضریب ها با رتبه های داده شده ضرب می شود.
اگر مجموع حاصل ضرب ضریب ها با رتبه ها اضافه تر از 2.5 باشد ؛ به این معنی است که قوت های پوهنتون بر نقطه ضعف هایش غلبه دارد و اگر مجموع حاصل ضرب ضریب ها با رتبه ها کمتر از 2.5 شود، غالب بودن نقطه ضعف ها را بر قوت های یک سازمان ( پوهنتون) نشان میدهد.
ماتریکس ارزیابی عوامل داخلی(IFEM)
شماره
عوامل داخلی (قوت ها و ضعف ها)
ضریب وزنی
امتیاز وزنی
ضریب موزون
1
داشتن کارمندان مجرب و متعهد
0.05
4
0.2
2
داشتن استادان متخصص و مسلکی
0.06
3
0.18
3
داشتن پالیسی های موثر در سطح پوهنتون
0.04
4
0.16
4
داشتن تفاهم نامه ها با نهادها و ادارات
0.04
3
0.12
5
داشتن کانتین، کتابخانه و اینترنت کلپ مجهز
0.06
4
0.24
6
داشتن ملکیت دایمی و تعمیرهای معیاری
0.06
4
0.24
7
داشتن نصاب تحصیلی معیاری و معتبر
0.04
3
0.12
8
داشتن مرکز تحقیقاتی و لابراتوارهای مجهز
0.05
4
0.2
9
داشتن رشته های تحصیلی و کاربردی در سطح ولایت
0.06
4
0.24
10
داشتن برنامه های خدماتی با کیفیت به محصلان
0.05
3
0.15
11
داشتن وسایل تکنالوژی عصری و دیتابیس معیاری
0.04
3
0.12
12
داشتن برنامه های ارتقای ظرفیت و نوآوری در سطح پوهنتون
0.04
3
0.12
13
نداشتن منابع عایداتی به غیر از فیس محصلان
0.05
1
0.05
14
سطح پایین تطابق تشکیلات موجود با نیازهای پوهنتون
0.04
2
0.08
15
نبود جمنازیوم و کمبود ساحات سبز برای پوهنتون
0.04
2
0.08
16
کمبود برنامه های تحقیقاتی
0.05
1
0.05
17
کمبود کتاب های علمی و تحقیقاتی
0.05
2
0.1
18
نداشتن کتابخانه الکترونیکی
0.06
2
0.12
19
نبود وسایط نقلیه جهت انتقال استاتید و کارمندان
0.03
2
0.06
20
سطح پایین نشرات علمی
0.04
2
0.08
21
کمبود اساتید دایمی به سویه ماستر و دوکتورا
0.05
1
0.05
میزان
12.76
تحلیل: نظربه ضرایب اهمیت، رتبه اهمیت و حاصل ضرب ضرایب اهمیت با رتبه های اهمیتی، ماتریکس عوامل داخلی یک نتیجه خوب را که عبارت از عدد حاصله 2.76 است ، نشان میدهد که خوشبختانه بیشتر از حد مطلوب حالت پیش رونده یعنی اضافه تر از 2.5 بوده، قوت های پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی را نسبت به ضعف آن زیاده تر نشان میدهد. با این نتیجه میتوان گفت که: پوهنتون در حالتی قرار دارد که قوت های آن بر ضعف های آن غلبه داشته و پوهنتون را به پیشرفت و انکشاف نزدیک تر می سازد.
تحلیل عوامل محیط خارجی
فرصت ها
حمایت وزارت تحصیلات عالی از نهادهای تحصیلی خصوصی
سهولت در ایجاد برنامه های علمی جدید از سوی وزارت تحصیلات عالی
موجودیت زمینه برقراری توامیت ها و تفاهم نامه ها با مراکز اکادمیک ملی و بین المللی
افزایش سطح آگاهی و اهمیت تحصیلات در جامعه
موجودیت امنیت سرتاسری
اعتماد جامعه به نهادهای تحصیلی خصوصی
موجودیت افراد تحصیلی کرده به سویه های تحصیلی ماستری و دوکتورا
تهدیدها
عدم ثبات اقتصادی و اجتماعی
افزایش بیکاری افراد تحصیلی کرده در جامعه
کمرنگ بودن جذب فارغ التحصیلان در جامعه
سطح پایین منابع و ساحات تحقیقاتی در کشور
ارجحیت به مراکز تحصیلی دولتی نسبت به خصوصی
رقابت منفی میان سکتورهای تحصیلات عالی خصوصی در سطح ولایت
سطح پایین وضعیت اقتصادی اقشار مختلف جامعه
سطح پایین توجه ادارات به مدارک مؤسسات تحصیلی خصوصی
ماتریکس ارزیابی عوامل خارجی (External Factors Evaluation)
درجدول ذیل ستون اول عوامل استراتیژیک در قالب فرصت ها وتهدید ها به ترتیب ذکر گردیده است.
در ستون دوم آن ضریب اهمیت نظر به حساس بودن هر عامل با مقایسه به عوامل دیگر بین (0-1) طوری گنجانیده شده که حاصل جمع عوامل اضافه تر از یک نباشد.
در ستون سوم نظر به اهمیت فرصت ها و قدرت تهدید ها بین 1 الی 4 رتبه داده می شود.
نوت:- در صورتیکه فرصت ها، یک فرصت خوب و عالی باشد، رتبه 4 و اگر یک فرصت معمولی باشد رتبه 3 داده می شود؛ هم چنان اگر تهدید موجود یک تهدید عادی و معمولی باشد، رتبه 1 و اگر یک تهدید قوی وبحرانی باشد رتبه 2 داده شده است.
در ستون چهارم ضریب ها با رتبه های داده شده ضرب می شود.
اگر مجموع حاصل ضرب ضریب ها با رتبه ها اضافه تر از 2.5 باشد ؛ به این معنی است که فرصت های پوهنتون بر تهدید ها حاکمیت دارد وضعیت پوهنتون را خوب نشان میدهد و اگر خدای ناخواسته مجموع حاصل ضرب ضریب ها با رتبه ها کمتر از 2.5 شود، حاکم بودن تهدید ها را بر فرصت ها نشان میدهد که درین حالت پوهنتون باید راه حل های را برای بیرون رفت از تهدید ها جستجو کند.
تحلیل: با در نظر داشت تحلیل ماتریکس عوامل خارجی، نتیجه که بدست آمده نشان میدهد تهدید های موجود و فرا راه پوهنتون به حدی قوی وبحرانی نیست که بتواند جلو فرصت ها را بگیرد واجازه ندهد که پوهنتون به حالت پیشروی خود ادامه دهد؛ زیرا حاصل ضرب ضرایب و اعتبار امتیازی بیشر از 2.5 را نشان میدهد که خوشبختانه تهدید ها به مراتب کمتر از فرصت ها بوده و فرصت ها بیشتر از تهدید هاست و نتیجه حاصله که 2.61 است بیشتر از حد مطلوب حالت پیش رونده یعنی اضافه تر از 2.5 بوده، فرصت های پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی را نسبت به تهدید های آن زیاده تر نشان میدهد. با این نتیجه میتوان گفت که پوهنتون در حالتی قرار دارد که میتواند با استفاده از فرصت های دست داشته تا حدی با چالش ها مبارزه کند وحتی ممکن است بتواند چالش ها را کاملا یا قسما حل کند.
مقایسه عوامل محیطی ( داخلی وخارجی)
در این مرحله، عوامل اصلی داخلی و عوامل اصلی خارجی با استفاده از ابزار های مثل ماتریکس سوات SWOT وماتریکس داخلی وخارجی IE تطبیق داده می شوند تا استراتیژی های شناسایی شوند که در راستای ماموریت مؤسسات تحصیلی بوده ومتناسب با عوامل داخلی و خارجی باشند.
روش ( IE)
از این روش برای تجزیه وتحلیل همزمان عوامل داخلی وخارجی استفاده می شود. این ماتریکس برای تعیین موقعیت پوهنتون به کار می رود. در این ماتریکس نمره های حاصل ماتریکس های ارزیابی عوامل داخلی وخارجی را در ابعاد افقی وعمودی ماتریکس قرار داده می شود تا جایگاه پوهنتون در خانه های این ماتریکس مشخص شود.
در این پلان برای تعیین موقعیت و جایگاه پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی از ماتریکس نه خانه ای استفاده شده است.
نمره های ماتریکس ارزیابی عوامل داخلی وخارجی در یک طیف سه بخشی: قوی ( 3-4)، متوسط (2-3)، وضعیف (1-2) در ابعاد افقی و عمودی قرار می گیرند.
نمره نهایی ماتریکس ارزیابی عوامل داخلی
4 3 2 1
نمره نهایی ماتریکس ارزیابی عوامل خارجی
1 2 3 4
III
II
I
VIV
VII
IX
IV
IIX
طوریکه در ماتریکس های ارزیابی عوامل محیط داخلی و خارجی دیده می شود، نمره های ماتریکس عوامل داخلی و خارجی به ترتیب 2.76 و 2.61 است که با در نظر داشت تقاطع محور کمیات وضعیت I, V , IX قرار می گیرد که بیانگر موقعیت حفظ و ثبات برای پوهنتون امام محمد شیبانی می باشد.
تحلیل سوات SWOT:
ماتریکس ( SWOT ) یک ماتریکس است که برای تعیین نمودن استراتیژی یک سازمان که بهترین سازگاری با عوامل داخلی و خارجی آن داشته باشد، بکار می رود. مخفف سوات ( SWOT) از کلمه های Strengths یعنی قوت ها، Weaknesses یعنی ضعف ها، Opportunities یعنی فرصت ها و Treats یعنی تهدید ها مشتق شده است. منطق این روش در این است که استراتیژی اثر بخش باید قوت ها و فرصت های پوهنتون را به حد اکثر رسانده، ضعف ها و تهدید ها را به حد اقل برساند.
این روش ، یکی از ابزار های تدوین استراتیژی است که با استفاده از این تحلیل این امکان پیدا می شود که نخست به تجزیه وتحلیل محیط های داخلی وخارجی پرداخته و دوم تصامیم استراتیژیکی اتخاذ شود که بتواند قوت های پوهنتون را با فرصت های محیطی آن متوازن سازد.
ماتریکس اولویتدهی عوامل داخلی
ميزان
مقايسه
تأثیر عوامل محیطی بر اعمال رقابتی پوهنتون
زياد
متوسط
کم
زياد
اولویتهای بالا
اولویتهای بالا
اولویتهای متوسط
متوسط
اولویتهای متوسط
اولویتهای متوسط
اولویتهای پایین
کم
اولویتهای پایین
اولویتهای پایین
اولویتهای پایین
احتمال
حالت
تأثیرات احتمالی بر پوهنتون
زياد
متوسط
کم
زياد
اولویتهای بالا
اولویتهای بالا
اولویتهای متوسط
متوسط
اولویتهای بالا
اولویتهای متوسط
اولویتهای پایین
کم
اولویتهای متوسط
اولویتهای پایین
اولویتهای پایین
ماتریکس اولویتدهی عوامل خارجی
تعیین حالت استراتیژیک پوهنتوننمره نهایی ماتریکس ارزیابی عوامل داخلی
استراتیژی های محافظه کارانه
استراتیژی های تهاجمی (رشد و توسعه)
استراتیژی های تدافعی
استراتیژی های رقابتی1
2.5
4
4
2.5
1
نمره نهایی ماتریکس ارزیابی عوامل خارجی
طوریکه در ماتریکس های ارزیابی عوامل محیط داخلی و خارجی دیده می شود، نمره های ماتریکس عوامل داخلی و خارجی به ترتیب 2.76 و 2.61 است که با در نظر داشت تقاطع محور کمیات حالت پوهنتون امام محمد شیبانی تهاجمی (رشد و توسعه) می باشد.
انتخاب استراتیژیها
برنامه علمی و تحقیقی
افزایش و تقویت برنامه های تحقیقاتی
افزایش نشرات علمی و تحقیقاتی
افزایش برنامه های علمی و رشته های تحصیلی
ارتقای کیفیت و کسب اعتباراکادمیک
ارتقای ظرفیت اعضای کادر علمی و کارمندان
مالی، اداری و کسب عواید
افزایش برنامه های عواید زا
جلب کمک های مالی
تقویت برنامه های مدیریتی و اداری
بازنگری تشکیلات اداری و اکادمیکی
جذب استادان و کارمندان مسلکی و متخصص
انکشاف زیربناها
توسعه و تجهیز زیربناها
توسعه فضای سبز و تفریحی
جهانی سازی و بین المللی
توسعه تفاهم نامه و توامیت ها
بهبود و گسترش روابط با ادارت و نهادهای تحصیلی
افزایش نقش تکنالوژی
بهبود آموزش الکترونیکی
افزایش استفاده از تکنالوژی در بخش های اداری، تدریسی و تحقیقاتی
پیادهسازی سیستمهای معلوماتی دیجیتالی
سهم گیری در انکشاف جامعه
افزایش ظرفیت جذب محصلان
توسعه برنامه های خدماتی و تسهیلات تحصیلی
حمایت از محصلان نیازمند و رشد استعدادها
اولویت استراتیژی ها ( QSMP)
ماتریکس برنامه ریزی استراتیژیک کمی یا Quantitative Strategic planning Matrix ماتریکسی است که با استفاده از این روش، گزینه های گوناگون استراتیژی ها شناسائی شده ودر مرحله تطبیق مورد ارزیابی قرار می گیرد. مدیران و برنامه ریزان سازمان، با توجه به جذابیت نسبی استراتیژی ها وتعیین و اولویت بندی آنها، در مورد استراتیژی های دارای اولویت جهت تطبیق مطابق میعاد زمانی معین، تصمیم گیری می نماینداجرای استراتیژی ها
پوهنتون خصوصی امام محمد شیبانی برای اجرای استراتیژیها، گزینههای زیر در نظر می گیرد:
بستر سازی وفراهمسازی زمینه برای اجرا:
الف: ایجاد تغییر در ساختار و تشکیلات پوهنتون
ساختار تشکیلاتی، نقش مهم در تطبیق و اجرای استراتیژی ها و برنامه های نهادهای تحصیلات عالی دارد، پوهنتون امام محمد شیبانی همه ساله ساختار تشکیلاتی این نهاد را درجهت اجرا و تحقق استراتیژی ها مورد بازنگری قرار می دهد و در مطابقت با نیازهای پوهنتون، ساختار تشکیلاتی در بخش های اداری و اکادمیکی پوهنتون توسعه می یابند.
ب: تغییر و بهبود سیستمها و فرآیندهای مدیریتی
سیستم های مدیریتی در نهادهای تحصیلات عالی نقش بسیار ارزنده در تحقق اهداف، برنامه ها و استراتیژی ها دارد و بدون موجودیت سیستم مدیریتی موثر، رسیدن به اهداف و تحقق استراتیژی ها دچار چالش خواهد شد. پوهنتون امام محمد شیبانی در عرصه های اداری و مدیریتی با ایجاد برنامه های ارتقای ظرفیت برای کارمندان و تقویت سیستم های مدیریتی و جذب کارمندان مسلکی اقدامات لازم را در جهت بهبود سیستم های اداری و مدیریتی انجام می دهد.
ج: طرحهای پیشنهادی برای بهبود جایگاه رسمی پوهنتون
معرفی نهاد تحصیلی در سطح داخلی و خارجی جز اولویت های پوهنتون امام محمد شیبانی می باشد. این پوهنتون با توسعه ارتباطات و افزایش تفاهم نامه ها و توامیت های علمی در سطح داخلی و خارجی تلاش خواهد نمود تا اهداف و برنامه های خویش را همگانی سازد. همچنان با تطبیق کامل معیارهای داخلی و خارجی در جهت ارتقای پوهنتون به پوهنتون اقدام می نماید.
د: تغییر در سبک رهبری و مدیریت پوهنتون
مدیریت هر سازمان از جمله عناصر اساسی جهت رسیدن به اهداف سازمان می باشد. پوهنتون امام محمد شیبانی برنامه های تحصیلی خود را با در نظر داشت چارچوب اهداف و استراتیژی های وزارت تحصیلات عالی به پیش برده و در تطبیق برنامه های مدیریتی و اداری و ایجاد رهبری سالم نهایت سعی و کوشش خویش را به کار می گیرد. جهت نیل به این اهداف، در زمینه ورکشاپ ها و آموزش های مورد نیاز برای استادان و کارمندان حسب نیاز در نظر گرفته می شود.
عملیاتی کردن استراتیژی های پوهنتون:
الف. تدوین نقشه تطبیق استراتیژی ها طی پنج سال:
اجرا و تطبیق استراتیژی ها نیاز به برنامه های عملیاتی سالانه دارد. پوهنتون امام محمد شیبانی در جهت تحقق این امر، پلان های عملیاتی سالانه را تدوین نموده و در جهت تطبیق آن اقدامات لازم را عملی می نماید.
ب: تدوین بودجه و تخصیص منابع
منابع مالی و بودجه جزء ضروریات مهم و کلیدی در جهت اجرای استراتیژی ها می باشد. پوهنتون امام محمد شیبانی برای تحقق اهداف، برنامه ها و استراتیژی ها بودجه مورد نیاز را سنجش نموده و در بخش پلان مالی پوهنتون گنجانیده است.
در صورت نیاز ایجاد تغییرات در پالیسی ها وسیاستهای داخلی پوهنتون برای بهبود عملکرد
پالیسی ها و اسناد تخنیکی در سطح هر نهاد تحصیلات عالی در جهت رفع چالش ها و تطبیق برنامه ها نقش رهنمودی را دارند. پوهنتون امام محمد شیبانی برای جلوگیری از چالش های احتمالی، پالیسی ها و اسناد تخنیکی داخلی خویش را همه ساله با در نظرداشت پالیسی ها و مقرره های وزارت تحصیلات عالی بازنگری می نماید و در صورت لزوم پالیسی های جدید را تدوین خواهد نمود.
ارزیابی استراتیژیها
پوهنتون امام محمد شیبانی جهت نظارت و ارزیابی از تطبیق پلان استراتیژیک و رسیدن به اهداف تعیین شده در پلان استراتیژیک، کمیته ای را تحت عنوان کمیته نظارت و ارزیابی پلان استراتیژیک متشکل از رئیس پوهنتون، معاونین، روسای پوهنحی ها، آمر تضمین کیفیت و آمر منابع بشری ایجاد می نماید، تا به صورت ربعوار و سالانه میزان تطبیق پلان استراتیژیک و اجرای استراتیژی ها را ارزیابی نمایند. در صورتی که نتیجه ارزیابی کمیته در اخیر هر ربع قناعت بخش نباشد، کمیته ابتدا اقدامات اصلاحی را طرح می نماید و اگر نتیجه ارزیابی در اخیر هر سال قناعت بخش نباشد، کمیته بازنگری استراتیژی ها و پلان استراتیژیک پوهنتون را به شورای علمی جهت اتخاذ تصامیم نهایی، پیشنهاد خواهد نمود. ذیلا نمونه چک لست ارزیابی استراتیژی های پوهنتون امام محمد شیبانی ارایه گردیده است.
چک لست ارزیابی استراتیژی ها
شماره
اولویتهای استراتیژیک
استراتیژی ها
فعالیت ها و برنامه ها
مقدار یا فیصدی فعالیت ها و برنامه ها
فیصدی پیشرفت برنامه ها و فعالیت ها در ربع اول
فیصدی پیشرفت برنامه ها و فعالیت ها در ربع دوم
فیصدی پیشرفت برنامه ها و فعالیت ها در ربع سوم
فیصدی پیشرفت برنامه ها و فعالیت ها در ربع چهارم
فیصدی پیشرفت فعالیت ها و برنامه ها
دلایل عدم اجرا
اقدامات اصلاحی و برنامه های بعدی
ملاحظات
تماس با ما
